Mắt của con người, một trong những công cụ mạnh mẽ trên Trái Đất
Vào một ngày quang đãng, chúng ta có thể phát hiện chi tiết nhỏ nhất trong tầm nhìn rộng lớn nhất.
Nhưng những gì mắt thấy không phải là bức tranh đầy đủ
Song song với thế giới ta thấy lại là một thế giới rất khác biệt.
Một thế giới vô hình của những năng lượng và sức mạnh ẩn giấu
hình thành mọi khía cạnh của cuộc sống trên trái đất.
Công nghệ hiện nay có thể mở cánh cửa vào thế giới ẩn giấu đó
tiết lộ những bí ẩn của nó và cho chúng ta thấy cái thế giới thật sự kỳ lạ
mà chúng ta đang sống.
VƯỢT QUA TỈ LỆ
Sáng chúa nhật ở trung tâm thành phố.
Quảng trường này trông khá êm đềm và yên tĩnh, nhưng không phải vậy đâu.
Nơi đây rất sinh động, đầy ắp hoạt động.
Thế giới của chúng ta dừng lại ở đó.
Lỗ kim trên tay tôi, độ nhỏ của nó
giới hạn khá nhiều tầm nhìn của con người.
Bất cứ vật gì nhỏ hơn là không thể thấy được.
Nhưng đó không có nghĩa là vấn đề không phải như thế.
Ở bên ngoài giới hạn mắt nhìn của chúng ta có một thế giới siêu nhỏ đáng kinh ngạc.
Một thế giới với sức mạnh như thế, đã định hình cả hành tinh chúng ta.
Lấy những vật này làm ví dụ, những mạch điện tử siêu nhỏ.
Hiện chúng chỉ bằng phân nửa trong cái chất liệu chúng ta có
nhưng khi công nghệ tiến lên,
chúng sẽ được làm càng ngày càng nhỏ hơn.
Nhưng bằng cách bước vào thế giới siêu nhỏ vô hình,
chúng ta có thể sản xuất theo một tỉ lệ siêu nhỏ đến nỗi trí óc ta ngần ngại không dám nghĩ đến.
Nó đang đi đến kỹ thuật phân tử.
Mọi vật hiện hữu đều được tạo bởi những nguyên tử.
Thuộc tính của nó tùy thuộc cách mà các nguyên tử sắp xếp.
Nếu bạn sắp xếp lại các nguyên tử trong than đá, bạn sẽ có kim cương.
Nhưng sự chế tạo còn rất thô chỉ ở mức độ nguyên tử.
Nó giống như chơi trò Lego, xếp các hình khối, mà còn vướng mắc găng tay.
Sau cùng, công nghệ nano cũng cho phép chúng ta tháo bỏ găng tay đó
và nó sẽ cách mạng hóa thế giới của chúng ta.
Đây là nhà máy của tương lai.
Nó hoạt động ở một quy mô cực kỳ nhỏ
mà ngay như hạt bụi nhỏ nhất cũng có thể làm hỏng mọi thứ.
Đó là lý do tại sao tôi đã ăn mặc giống như thế này
Bây giờ, tôi đã hoàn toàn sạch sẽ.
Nếu tôi xuất hiện tại nhà ai,
Có lẽ tôi sẽ lau chân trước khi bước vào.
Nhưng ở đây thông qua các cửa đó
là một thế giới mà ở đó sự sạch sẽ mang một ý nghĩa hoàn toàn mới.
Nếu tôi mang một hạt bụi đơn lẻ vào trong đó,
Tôi sẽ được ví cứ như là tôi đã đi trong trại nuôi lợn
rồi bước lên tấm thảm mới tinh của ai đó.
Những máy móc ở đây cho phép ngành kỹ thuật thực hiện các công việc
trên một tỉ lệ nhỏ khó có thể tưởng tượng được.
Đối với 1 số công việc, họ cần kính hiển vi mạnh nhất của Anh
chỉ để xem những gì họ đang làm, nó thật sự nhỏ như thế đấy.
Vậy thì tôi có thể hiểu nó nhỏ như thế nào?
Đây là mặt phẳng.
Những gì tôi sẽ thử làm là khắc tựa đề của loạt phim tài liệu này
lên trên một diện tích hẹp hơn 100 lần chiều rộng của 1 sợi tóc.
Sợi tóc của tôi được đặt trong máy.
Nó đó.
Tôi đang tìm một chỗ tốt.
Đủ lớn để viết chữ 'Invisible World' lên.
Chúng tôi sẽ chỉ thao tác trên một đoạn ngắn,
trong phạm vi của một sợi tóc đơn lẻ.
Đó là 1 tiểu cầu của tóc.
Điều đó gây sững sờ.
Gõ chữ trong một...
Thế giới vô hình! - Invisible Worlds!
Nó kỳ lạ, bởi vì những gì tôi sắp bắt đầu là rất nhỏ,
và vào lúc này tôi cảm giác đó như là 1 thời điểm lớn lao.
Nào, chúng ta tiến hành thôi.
Ôi, chúa ơi! Nó đây.
Thật đáng kinh ngạc.
Ngay lập tức cái máy đã khoét đi chỉ vài trăm nguyên tử
để tạo thành các chữ.
Vì vậy, hãy xem nó nhỏ bé như thế nào,
nó nhỏ lọt thỏm, chỉ rộng bằng một phần của một sợi tóc.
Nó rộng khoảng nửa micron. (micron = 1/1000 milimet)
Một sợi tóc rộng ít nhất 50 micron.
Nó nhỏ đến khó tin.
Vì vậy đó là tựa đề của loạt phim này
được viết trên một mảnh tí hon ngang qua chiều rộng của sợi tóc này.
Và thật ra mỗi một chữ cái này có lẽ rộng bằng 1000 nguyên tử.
Hãy đặt vào tình huống, nếu như tôi viết mỗi mẫu tự của mỗi từ
của mỗi trang của mỗi quyển sách trong thư viện bình thường ở nhà bạn,
theo tỉ lệ đó, tôi có thể đặt toàn bộ sưu tập lên đầu cây bút này.
Đó là rất, rất nhỏ và rất, rất tài tình.
Dĩ nhiên, thật sự không có chuyện
đặt toàn bộ một thư viện nằm trên đầu một cây bút,
nhưng kỹ thuật trên một tỉ lệ siêu nhỏ như thế có thể đưa đến những bước đột phá trong y khoa
và 1 cuộc cách mạng trong sản xuất.
Từ đó giúp chúng ta mô phỏng một số điều phi thường của thiên nhiên.
Thiên nhiên đã có hàng trăm triệu năm để hoàn thiện mình,
nhưng bây giờ với những máy móc như thế,
chúng ta có thể sao chép chúng.
Chỉ cần nghĩ đến điều tuyệt vời có thể xãy ra,
mà một số điều khó tin bạn thấy trong thiên nhiên
cuối cùng có lẽ sẽ nằm trong tầm tay của chúng ta.
Có lẽ bạn nghĩ chiếc máy khổng lồ của chương trình không gian
hầu như không cần đến sự sao chép những điều kỳ diệu bé nhỏ của thiên nhiên.
Nhưng khai thác thế giới vi mô
đã giúp NASA giải quyết một trong những vấn đề lớn nhất của nó.
Bụi.
Vâng, bụi.
Việc đầu tiên chúng tôi làm là thiết lập lá cờ Mỹ lên trên một cái trụ
và đây là bức ảnh của tôi do Alan Shepard chụp.
Và bạn có thể thấy tôi chỉ ra ngoài được vài phút.
và bụi thì đang sẳn sàng bắt đầu tích lũy
bên dưới đầu gối của bộ đồ không gian.
Bạn ra ngoài càng lâu, bụi tích lũy càng nhiều.
Mitchell và Shepard đã đi bộ 3 dặm trên mặt trăng,
xa hơn bất kỳ nhà du hành vũ trụ nào khác.
Và giống như tất cả sứ mệnh Apollo,
họ đã khám phá rằng bụi không gian không giống như bụi ở trên mặt đất.
Không có bầu khí quyển để làm nhẵn nó,
nó trở nên nhuyển như bột,
nhưng thô như giấy nhám.
Mài mòn và lởm chởm, nó cắt xuyên qua các loại vải,
làm kẹt máy móc và ngay cả làm thủng những cái bịt không khí.
Mà thật là tệ.
Nó gây ra những vấn đề về hô hấp và làm tắc nghẽn hệ thống thông hơi
và hệ thống điều hòa không khí.
Ta không thể thoát khỏi nó được.
NASA đã dành ra nhiều năm tìm kiếm giải pháp cho vấn đề bụi này
và bây giờ họ nghĩ họ đã tìm thấy được một.
Ở đây, chúng ta trở về trái đất.
Đặc biệt là ở những hồ, bờ sông, và rừng.
Và nếu bạn muốn biết thật rõ ràng,
nó nằm sâu trong thế giới vi mô vô hình của lá sen.
Thay vì cố gắng tạo ra cái gì đó mới mẻ,
chúng ta cho rằng chỗ tốt nhất để bắt đầu là thiên nhiên.
Vì vậy những gì chúng ta cần làm là nhìn vào lá sen.
Tiến sĩ Wanda Peters dẫn đầu một nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Bay Vũ trụ Goddard của NASA
nhìn vào một thuộc tính đặc biệt của chiếc lá tuyệt vời này.
Nếu bạn nhìn vào lá sen chỉ với đôi mắt bình thường,
nó chỉ giống như bất kỳ chiếc lá nào khác.
Đó là màu xanh lá cây đẹp, Nó trông như có lớp sáp phủ bên ngoài.
Xét trong một khía cạnh, chiếc lá này là duy nhất.
Lá sen không bị vấy bụi.
Không gì có thể bám vào bề mặt của nó.
Nước lăn đi và mang bụi theo cùng.
Bí mật đáng kinh ngạc của nó là hoạt động tự làm sạch
điều này thoát ra khỏi tầm nhìn thông thường của chúng ta.
Bên trong đó là một gân lá có cấu trúc chạy zig zag
băng ngang chiếc lá.
Bạn không thể thấy điều đó với mắt trần.
Nhưng khi bạn tăng độ phóng đại lên,
bạn thấy có những điểm li ti nhô ra
khỏi bề mặt của chiếc lá.
Sợi tóc người rộng khoảng 60 micron, gần bằng như chiều rộng này.
Tiếp tục phóng to trên chiếc lá
bạn có thể thấy nó đã được thiên nhiên thiết kế thật sự tinh xảo như thế nào
Những chỗ nhô ra và lõm vào được bao phủ bởi những lông tơ.
Khi bạn chỉ nhìn vào chiếc lá sen với mắt trần,
bạn sẽ không bao giờ tin rằng bạn sẽ thấy một bề mặt
trông rất nhẵn mịn mà thật ra lại thô ráp.
Các sợi lông trên bề mặt lá sen
giữ nước và bụi bẩn lơ lửng bên trên nó.
Thật sự chưa đến 1% giọt nước chạm được mặt lá.
Khả năng tự làm sạch của thiên nhiên
là nguồn hứng khởi cho đội ngũ NASA nỗ lực tái tạo nó
Chúng ta hãy xem những gì họ đã đạt được,
Tiến sĩ Wanda đang mang đôi găng tay đặc biệt của NASA.
Và họ sắp kiểm chứng chúng.
Bề mặt miếng lát được xử lý bởi 1 lớp phủ...
dựa trên kết cấu bề mặt cực nhỏ và thô ráp của lá sen.
Nếu bạn nhìn chúng bên cạnh nhau, chúng thật sự không có gì khác biệt
giữa bề mặt có tráng và không có tráng lớp phủ ngoài.
Cho nên, hãy để bụi kiểm tra.
Miếng lát không được xử lý.
Và hãy nhìn miếng kia. Miếng được xử lý đã rũ sạch bụi.
'Ba. Hai. Một.'
Giờ đây NASA đang phát triển 1 lớp phủ tự làm sạch.
mà có thể áp dụng cho mọi thứ
từ bộ đồ của nhà du hành vũ trụ cho đến bản thân tàu con thoi.
Và bí mật của lá sen không phải chỉ dành cho không gian.
Nhiều phát minh tiên phong của NASA - như các sản phẩm của các hãng Velco, Telflon nghĩ đến -
rốt cuộc đã theo phương pháp của họ từ không gian mang xuống áp dụng ở đây
nơi họ đã cách mạng hóa thế giới chúng ta.
Áp dụng lớp phủ ngoài của lá sen trông như không có ngoại lệ.
Hãy quan sát cái này.
Nó hoàn toàn tóe ra. Nhìn xem.
Thật đáng kinh ngạc.
Tôi sẽ bị ướt đẩm chăng?
Ý tôi là, bạn hãy nhìn vào đó!
Tôi có thể đổ nước lên đó cả ngày mà không bị dính tí nào,
Nó không tạo ra sự khác biệt.
Nhưng lại trở nên tốt hơn.
Hầu như bất kỳ bề mặt nào cũng có thể được phủ giống thế này,
nó bảo vệ chúng ta không những khỏi bị ướt, mà còn khỏi cả vi khuẩn.
Đối với những kỳ diệu của thiên nhiên trong phạm vi cực nhỏ, lá sen là một ví dụ.
Quanh ta thiên nhiên đã khai thác thế giới vô hình này
để làm những điều thật đặc sắc.
Chúng ta ai cũng quen đặt bàn chân trên mặt đất.
Nhưng đó sẽ không có gì tuyệt nếu chúng ta có thể bất chấp trọng lực?
Ngay bây giờ điều tôi làm là khá ngạc nhiên đấy.
Nó sẽ không thể làm được nếu không có sự trợ giúp của cả một đội quân.
Phải chăng sẽ không có gì hay cho lắm nếu tôi làm được điều này
mà hoàn toàn không có sự trợ giúp từ bên ngoài?
Vâng, có một con vật có thể làm được.
Con tắc kè.
Nó có thể chạy trên bề mặt thẳng đứng và băng ngang trần nhà
và sự bí mật về cách nào mà nó có thể làm được điều đó
được ẩn giấu trong phạm vi cực kỳ nhỏ của thế giới vô hình.
Vậy làm cách nào mà con tắc kè có thể coi thường trọng lực?
Nó có lẽ trông giống như con thằn lằn bình thường của bạn -
nó dài 5 inch, da có vảy, giống như các loài thằn lằn thông thường khác.
Nhưng lại rất khác thường đối với khả năng
bám chặt của nó vào bất kỳ bề mặt nào.
Ép sát vào một tấm kính,
mấy ngón chân của nó xòe ra để bám được diện tích tối đa.
Mỗi một ngón không lớn hơn một móng tay.
Nhưng chính xác thì cái gì đã giữ chúng bám chặt trên bề mặt tấm kính?
Có thể là những cái móng chăng?
Điều đó đã gây thắc mắc cho các nhà khoa học trong nhiều năm.
Nhưng hóa ra các nhà khoa học đã không quan sát chúng đủ gần.
Trên mỗi ngón chân nhỏ bé có 1 tá những lằn gợn song song với nhau,
mà mỗi một được bao bọc bởi 1 bề mặt mềm như nhung.
Hình ảnh qua kính hiển vi cho thấy rằng bề mặt biến chuyển thành
hàng trăm ngàn sợi lông tơ.
chen chúc sát vào nhau,
và chúng tiết lộ một hiện tượng rất lạ lùng.
Ở độ phóng đại gấp 100.000 lần,
đột nhiên bạn có thể thấy rằng từng sợi của nửa triệu sợi lông này
phần đầu tự tách ra thành những sợi lông mịn hơn.
10 triệu sợi có thể để vừa vặn trên một đầu kim.
Và bí mật là ở chỗ đó.
Con tắc kè đã tạo ra 1 diện tích rộng lớn
khi nó tiếp xúc với mặt kính.
Sự tác động như thế trên một vật được gọi là lực tương tác van der Waals.
Ở cấp độ vi mô lực này hút các phân tử vào nhau,
một chút gì đó nó giống như nam châm.
Và với bề mặt càng lớn, lực hút càng mạnh.
Trên một sợi lông đơn lẻ đó là 1 lực liên kết yếu,
nhưng khi nhân lên gấp 10 triệu lần hay hơn nó sẽ mạnh mẽ không ngờ.
Mạnh như thế nó có thể mang được 10 lần trọng lượng của nó
để nâng con vật ra khỏi bề mặt.
Và thực tế, con tắc kè đã phát triển một phương pháp uốn cong ngón độc đáo.
để luôn luôn có thể gỡ mình ra khỏi bề mặt tiếp xúc.
Chúng ta tất cả đều biết nhỏ là đẹp.
Mà hóa ra nó có thể còn khá thông minh nữa.
Và khi chúng ta thả mình vào thế giới vô hình
chúng ta đã nhận biết rõ một số điều tuyệt vời biết bao,
chúng ta cứ công nhận như thế đi.
Chiếc cầu Huber, hoàn thành năm 1981,
Nó là một trong những cầu treo một nhịp dài nhất trên thế giới.
Nhưng nếu bạn nghĩ rằng cây cầu là một tuyệt tác
sau đó, hãy nhìn lên đây bạn sẽ thấy một kỳ công khác về mặt kỹ thuật.
Mạng nhện, không thay đổi trong hơn 100 triệu năm,
và nó là một trong những thiết kế thành công nhất trong thiên nhiên.
Đặc biệt tôi không thích nhện
và vì vậy cũng không thích mạng nhện.
Nhưng chúng ta hãy quay trở lại và đẩy nhanh tốc độ,
và đột nhiên chúng ta nhìn thấy 1 kiến trúc sư bậc thầy đang làm việc.
Đầu tiên, nó dùng 1 loại tơ để giăng chéo nhau
và kết nối những sợi tơ chính, tạo thành 1 nan hoa.
Điều đó tạo cho cấu trúc bền vững.
Kế tiếp nó quay trở lại và dùng một loại tơ khác,
1 loại tơ có sức dính đặc biệt,
để giăng một cái bẩy chết người cho bất kỳ loài côn trùng nào chạm phải.
Công việc hoàn tất, chỉ có một khu vực còn trống ở trung tâm
và bây giờ nó ngồi và đợi đó.
Các nhà nghiên cứu trên thế giới đang nỗ lực khám phá
những bí mật siêu nhỏ của mạng nhện.
OK. Những gì tôi đang làm bây giờ thuần túy chỉ vì lợi ích của khoa học,
bởi vì tôi thật sự không muốn.
'Nghiên cứu một vấn đề, đầu tiên, bạn phải nắm bắt được vấn đề.'
OK.
Urgh!
Được, tốt.
Nó thật đáng yêu, tôi thích nó.
Vì vậy
Ohh...
Được rồi. Đây quả là 1 cơn ác mộng, Tôi đang ở trong một nhà kính đầy những mạng nhện.
Ohhh!
OK.
Nó đang di chuyển. Ah! Nó quyết định di chuyển.
Ah! Nó đã di chuyển!
OK, một hành động đơn giản, chỉ là đến tóm lấy.
Kỳ nghỉ tốt nhất anh đã từng trải qua là gì?
Nó đây, tiến lên.
Chúng tôi không làm chuyện gì to tát.
Tom.
Đây thật sự là vai trò khó khăn trong công việc này.
Oh, Chúa ơi! Oh!
Vâng, tôi có thể làm được điều đó. Tôi có thể làm được điều đó.
Chúng ta đã bắt được nó và tôi cam đoan là anh đã vui khi tôi đến đây để phụ một tay.
Chúng ta hãy ra ngoài.
Anh muốn mở cửa không?
Được, cám ơn. Đi, đi.
Hiện giờ chúng tôi đã bắt được nàng nhện cái, bước kế tiếp là...
Ùm, hãy trích tơ ra.
Tôi chỉ sắp ghim 1 cây kim gút xuống cạnh nó.
Anh sẽ không làm tổn hại nó chớ?
Tất nhiên không.
Như vậy tôi chỉ cần ghim một cây khác để chế ngự nó.
Trước đây, tôi chưa bao giờ trích tơ của 1 con nhện, khá vui nhĩ.
Thậm chí đây là lần đầu tiên.
Những gì tôi cần làm bây giờ là nắm chặt sợi tơ nhỏ này,
và kéo, sợi tơ đang kéo dài từ phía sau bụng của nó
Đơn giản như thế.
Và kết quả là sợi tơ có vẻ kéo dài vô tận
được sản xuất trong 1 nhà máy tơ tí hon nằm ở lưng của con nhện.
Con nhện này có thể sản xuất 1 sợi tơ liên tục dài 700 mét.
Tuy nhiên để khám phá tại sao tơ lại quá bền chắc,
chúng ta cần có cái nhìn gần hơn vào chính con nhện.
Đây là con nhện được phóng to 12.000 lần.
Ở chỗ này, trên bụng là 4 cơ quan được biết như là bộ phận nhả tơ.
Mỗi bộ phận chứa nhiều đầu nối di động giống như ngón tay.
Chúng phun ra chất protein lỏng.
Khi chất lỏng rời con nhện...
nó trở nên khô khi tiếp xúc với không khí, tạo thành 1 sợi tơ siêu chắc.
Và xoắn nhiều sợi với nhau
cho ra loại sợi bền chắc hơn nhiều.
Bộ phận nhả tơ của mỗi con nhện có thể sản xuất
nhiều loại tơ khác nhau.
Từ các tấm màn dính được dùng để bọc lấy các nạn nhân của nó...
đến 1 sợi tơ đơn lẻ bền chắc một cách khó tin.
Bạn phần nào nhận thức được tính dai bền của chất liệu này.
chỉ không cân xứng với tỉ lệ của nó.
Nó thật mịn.
Đó là 1/30 độ dày của sợi tóc con người.
Tuy nhiên bạn có thể cảm thấy nó, bạn có thể tạo sức ép lên nó,
và khi đó bạn có thể cảm thấy một sức bật trở lại của nó.
Nếu sợi tơ này dày như 1 cây bút chì
nó có thể kéo 1 con tàu biển dễ dàng.
Nhưng tính chất đặc biệt của lưới nhện không chỉ nằm trong sự bền chắc của sợi tơ,
mà còn nằm trong cách nó được sử dụng.
Và bí mật đó nằm trong những giọt nước chỗ các mối nối.
Bên trong mỗi giọt nước, các sợi tơ cuộn tròn chặt chẽ.
Các nhà khoa học tin rằng khi một con ruồi đâm sầm vào nó...
...những sợi tơ này bung ra, cho phép mạng nhện cong và dãn ra
mà không bị đứt.
Chúng ta đã học được một vài bí quyết của nhện.
Nhưng giờ đây chúng ta còn tiến xa hơn,
những bí mật vô cùng nhỏ của thế giới tự nhiên
để thiết kế những cấu trúc nhân tạo hoàn toàn mới...
có khả năng chịu đựng những lực mạnh mẽ nhất...
...Khi tôi sắp chứng minh với 1 mảnh trái cây.
Đó là dưa hấu.
Và đây là 1 khẩu Glock 17, 1 khẩu súng lục bán tự động 9 ly.
Nó có thể bắn viên đạn với tốc độ lên đến 300 mét 1 giây.
Nó thật không tương xứng.
Vâng, đó là hầu như không có 1 bất ngờ nào.
Đối với quả dưa bình thường của bạn khi chịu một đầu đạn như thế,
nó sẽ cần một sự bảo vệ nghiêm chỉnh.
Vật gì đó giống như cái này, được làm bằng aramid,
một loại vật liệu rất chắc nhưng nhẹ
đã trở thành vật liệu tiêu chuẩn cho áo giáp của cảnh sát,
quân đội và bây giờ là của những quả dưa hấu.
Viên đạn đang bay với tốc độ trên 600 dậm 1 giờ.
Nhưng khi va chạm,
những thớ mỏng trong áo khoác
được dệt dày đặc và thật chắc, chúng làm phân tán năng lượng.
Tin tốt cho quả dưa đây.
Nó đã ngăn chận đầu đạn.
Tôi có thể cảm thấy điều đó.
Ah. Yeah.
Tuy nhiên không phải là ngày tốt lành cho quả dưa.
Rõ ràng, ngay như khi nó được bảo vệ đúng mức hơn.
Và thế giới vi mô có lẽ có câu trả lời.
Trong, của tất cả mọi thứ, luồng khói này
Ngoài trừ đây không phải là khói.
Nó thật sự là những sợi nhỏ vụn của 1 loại thớ bền chắc nhất trên trái đất.
Sợi carbon nhân tạo này mỏng hơn 5 lần sợi tóc người.
Nhưng 10 lần bền chắc hơn thép.
Mỗi một sợi tí hon được làm bằng hàng ngàn sợi nhuyển hơn.
Và mỗi sợi như thế lại được làm bằng hàng ngàn sợi nhỏ hơn nữa.
Trong thực tế, mỗi một thớ đơn lẻ
được tạo nên từ hơn 1 triệu ống carbon,
chỉ dày bằng 1 nguyên tử.
Và nó bền chắc không thể tin được.
Đây là loại sợi mới,
đọ sức với sức mạnh vô địch hiện tại của thế giới
trong 1 máy kiểm nghiệm đặc biệt.
Chịu đựng 1 lực lớn...
Sợi aramid sau cùng phải bỏ cuộc.
Nhưng sợi carbon công nghệ nano vẫn tiếp tục.
Nó 3 lần mạnh hơn aramid.
Ở thời điểm này nó vẫn là vật nguyên mẫu
nhưng nó hứa hẹn cách mạng hóa thế giới của chúng ta.
Trong thế giới bận rộn của chúng ta, chúng ta không có ý thức vui vẻ
về 1 vũ trụ mênh mông của những sinh vật sống đồng thời với chúng ta,
mà không nhìn thấy được.
Hãy chộp lấy anh chàng này.
Chuẩn bị nấu 1 bửa tối lãng mạn.
Một buối tối chỉ cho 2 người.
Ít nhất, đó là những gì họ nghĩ.
Mmm!
Di chuyển từ tỉ lệ của con người vào trong thế giới vi mô...
... Và buổi hẹn này thật là khá đông đúc.
Ngay cả khi bạn nghĩ rằng bạn đang một mình, Thật ra, bạn đã có bạn đồng hành.
Một vũ trụ của những sinh vật khác mà bạn chưa hề thấy.
Giống như loài tardigrade này (1 sinh vật cử động chậm)
Chúng có kích cở của 1 hạt cát nhỏ.
Hoàn toàn trong suốt.
Và chúng ở khắp mọi nơi.
Đông hơn toàn bộ dân số của nhân loại.
Và cũng có những sinh vật đang giấu mình trong bữa ăn tối của bạn.
Chúc mừng.
Ví dụ như món salad rau,
trộn nước sốt dấm.
Hoàn tất với một ít...
những con lươn dấm bơi tự do!
Vâng, nó ngắn hơn 1 milimet,
nhưng có lẽ tốt nhất là đừng nghĩ quá nhiều về nó.
Và khi đến món pho mát.
Được phủ 1 lớp...
các con ve pho mát!
Bạn có biết lớp bột mịn đó bạn có thể làm ra trên pho mát củ?
Đó là một ít ve còn lại sau khi pho mát được làm.
Những con ve này thường được thêm vào có chủ ý
để tạo hương vị đặc trưng của pho mát.
Nhưng nó không chỉ là thực phẩm của chúng ta mà chúng còn có đời sống ký sinh mạnh mẽ.
Trong mỗi phòng, chúng ta hoàn toàn bị bao quanh
(BARRY WHITE: Anh yêu em tí nữa thôi, em yêu)
bởi những sinh vật mà chúng luôn tham gia vào khoảnh khắc thân mật nhất của chúng ta.
Hay không nhất thiết phải là tình yêu Barry White của chúng ta. (ca nhạc sĩ da màu)
Đây là những con ve bụi.
Một mét vuông chăn (mền) có thể chứa đến 100.000 con.
Nhưng chúng ta cần chúng.
Tiệc tùng trên những mảnh da còn sót, chúng giúp dọn dẹp các mảnh vụn trên da ta.
Có lẽ chúng ta nghĩ rằng chúng ta ở trong nhà một mình,
nhưng sự thật chúng ta chỉ là một phần của hệ sinh thái khổng lồ...
đầy ắp những cuộc sống hữu ích.
Vâng, được rồi, giờ hãy đặt nàng xuống.
Nhìn vào thế giới vi mô,
chúng ta có thể thấy những gì hữu ích,
cũng như những gì có thể giết chết ta.
Sự khác nhau giữa sự ổn định và sự hỗn loạn
có thể tùy thuộc vào sự thay đổi đối với các cấu trúc nhỏ nhất.
Ngay những gì nhỏ bé cũng có thể phóng thích 1 năng lượng mạnh nhất trên trái đất.
Dany Kistler và đội chó cứu hộ ở Davos, Thụy Sĩ,
biết rất rõ về sự nguy hiểm khi bị kẹt trong 1 trận tuyết lở.
Trận tuyết lở không bắt đầu từ cái gì cả.
Chúng từ trên vách đá đến và đổ ụp vào tôi.
Nó siêu nhanh.
Tuyết mang bạn vào.
Và khi nó bắt đầu cả một cái máy giặt...
Nó giống như ai đó cầm búa nện bạn, rầm! rầm! rầm!
Bạn bị bao phủ và không còn ý thức gì về những gì đang tiếp tục.
Trận tuyết lở dừng lại. Bạn giống như ở trong khối bê tông.
Và bạn không thể cử động 1 ngón tay. Không làm được gì cả.
Nhưng sức mạnh của 1 trận tuyết lở thật sự đến từ đâu?
Lời giải nằm sâu trong thế giới vi mô,
theo phương cách vượt xa những gì chúng ta thường thấy.
Sử dụng những đầu thăm dò chuyên biệt,
các nhà khoa học bây giờ mới bắt đầu hiểu được sức mạnh tiềm ẩn chết người này...
của một bông tuyết.
Chúng ta đều biết hình dạng cổ điển của bông tuyết.
Nhưng một khi bông tuyết rơi xuống,
chúng thay hình đổi dạng,
mất đi những tay mỏng manh và sự liên kết của chúng với nhau.
Đối chúng ta điều đó là quá nhỏ đến nỗi chúng vẫn thấy bình thường.
Nhưng những hình chụp qua kính hiển vi này cho thấy các bông tuyết
khóa những tinh thể tuyết với nhau.
Điều này tạo nên 1 tập hợp tuyết an toàn.
Nhưng điều này chỉ là 1 phần, sự thay đổi cực nhỏ nằm sâu bên dưới bề mặt...
đã biến tập hợp tuyết này thành quả bơm hẹn giờ màu trắng.
Một ngày nắng theo sau một đêm lạnh đặc biệt gây ra một sự thay đổi nhỏ
nhưng quan trọng trong tập hợp này.
Các tinh thể tuyết tan chảy, sau đó đông cứng lại.
nhưng khi chúng làm điều đó, chúng đã tạo thành 1 hình dạng khác nhiều góc cạnh hơn.
hình thành những bẩy không khí giữa các tinh thể, và giờ đây sự liên kết của chúng đã suy yếu.
Chúng tạo thành 1 cấu trúc mạng lưới lỏng lẻo.
Sâu trong tuyết, bây giờ có 1 lớp yếu. Dày chỉ vài milimet,
nhưng đũ để làm thành một độ dốc bất ổn định, không thể tin cậy.
Điều nguy hiểm nhất là bạn không thể thấy được nguy cơ.
Bạn không thể thấy được sự bất ổn định của lớp tuyết.
Nó giống như con quái vật trắng đang ngủ.
Sự thăm dò này cho phép các nhà khoa học phát hiện sự nguy hiểm này,
Xuống khoảng 30 cm,
tín hiệu giảm và có thể có 1 lớp tuyết yếu ở đó.
Nếu có lớp yếu nằm ở đó, bất cứ lúc nào nó cũng có thể kích hoạt vụ sạt lở.
Nút bấm bây giờ có thể là 1 con vật hoang,
một người trượt tuyết, hay 1 điều gì đó đơn giản chỉ là khối lượng tuyết tăng thẳng đứng bên trên.
Nếu bạn va trúng những lớp yếu này, nó sẽ làm rạn nứt cả 1 lớp mặt
và bắt đầu trượt lở. Chúng tuyệt đối vô hình.
Bên dưới bề mặt, lớp yếu trở nên hỏng.
Những liên kết giữ nó với lớp bên trên bị phá vở.
Và trận tuyết lở bắt đầu.
Trước khi bạn biết điều đó, 30.000 tấn tuyết đang ầm ầm lao xuống sườn núi.
Trong thời hạn 10 giây, nó đạt đến 200 km một giờ.
Sức mạnh hủy diệt ồ ạt này được kích hoạt bởi 1 sự thay đổi rất nhỏ
trong tinh thể tuyết tí hon.
Nhưng không chỉ thiên nhiên mới có thể tạo ra những năng lượng khổng lồ.
ở tầm vi mô.
Dưới đây, có một sự kỳ diệu của kỹ thuật đang phơi bày.
Nó có hàng ngàn bộ phận chuyển động và nó rất nhanh.
Đôi khi, nhiều hơn 100 dậm 1 giờ.
Đừng lo, tôi sẽ không nói về tàu hỏa đâu. Đó là điều gì khác.
Một cái gì đó nhỏ hơn nhiều, nhưng theo cách riêng của nó, cũng mạnh mẽ không kém.
Đó là sự cảm lạnh thông thường.
Bệnh truyền nhiểm phổ quát nhất của nhân loại.
Nhưng, mặc dù cảm lạnh có thể gây ra chút phiền toái.
Nó có thể khởi động cái gì, đó là điều kỳ diệu hằng ngày.
Đối với cá nhân chúng ta nó gần như 1 trận cuồng phong.
Một cái hắt hơi.
Đó là một sung lực đột ngột phối hợp với hầu hết các cơ bắp ở phần trên của cơ thể
theo phản xạ nhanh chỉ một phần của giây.
Bằng cách kết hợp các nhóm cơ chính của cơ thể như thế này,
hắt hơi có thể tạo ra một lực đẩy rất to lớn.
Bây giờ, sử dụng kỹ thuật quay hình khôn ngoan.
cuối cùng chúng ta cũng thấy dòng không khí được tạo ra.
Nguồn gốc của trận cuồng phong này là sự nén lại của hàng trăm cơ bắp trong cơ thể.
Vâng, cả khối lượng lực của cơ bắp phụt ra,
những thứ đó bị tống ra trong khi hắt hơi với vận tốc 100 dặm 1 giờ,
phân tán nó vào 40.000 giọt nước riêng biệt.
Nếu là nước nhầy, nó sẽ khá khủng khiếp đấy.
Tuy nhiên, mỗi một giọt nước đó chứa đầy vi khuẩn và vi rút.
Và mục đích duy nhất của chúng là truyền bệnh, nó đặt ra một vấn đề quan trọng.
Hắt hơi có thể đi bao xa? Có lẽ, hai hoặc ba dãy ghế?
Năm hoặc sáu?
Bằng cách đặt những đĩa thạch để đón lấy các vi khuẩn,
có thể tìm biết chúng đã đi bao xa.
Giờ chúng ta có thể đo lường được phạm vi lây nhiễm do hắt hơi.
Vâng, chúng tôi đã nhờ các nhà khoa học làm điều đó cho chúng ta,
và đây là kết quả họ tìm thấy.
Hai hoặc ba mét, những giọt lớn nhất bắt đầu rơi xuống.
nhưng những giọt nhỏ hơn có thể được nhấc bổng bởi luồng không khí.
Những giọt này vừa đủ lớn để thấy được.
Chúng lớn bằng khoảng chiều rộng sợi tóc.
Nhưng đó không phải là kết thúc của cú hắt hơi bởi vì khi những giọt nước đi xa
chúng càng lúc càng nhỏ hơn.
những hạt càng nhỏ, đi càng xa.
Có lẽ một số còn lưu lại trong không khí để đi nốt theo hành trình còn lại của bạn
và những hạt nhỏ hơn này bắt đầu phân chia và tách ra thêm
đến khi chúng quá nhỏ để có thể được thấy bằng mắt trần.
Ồ vâng, chúng vẫn còn đó.
Trong các thử nghiệm, những đĩa thạch được đặt cách 10 mét từ cú hắt hơi.
Chúng cho thấy rằng cú hắt hơi trung bình chứa hàng triệu vi sinh vật.
Vì vậy, trên chuyến xe đông đúc này, có bao nhiêu người ở đây
nằm trong khoảng cách đáng kể để các vi sinh vật này văng đến?
Cú hắt hơi đi xa 20 mét dễ dàng hoặc với sự trợ giúp của luồng không khí, nó xa 40 mét.
Vâng, tất cả chúng ta sẽ có được nó
và những mẩu đó có thể tồn tại từ vài giờ đến vài ngày.
Đây là khối vi khuẩn chính cống từ dấu bàn tay lưu lại đã 2 ngày qua.
Cho nên bạn thấy nó ở đó. Sự hắt hơi.
Đây là một trong những cách truyền bệnh đơn giản và hiệu quả nhất trên thế giới.
Tin tốt là nó chỉ thường lây lan các bệnh cảm lạnh thông thường.
Sức mạnh ẩn giấu này trong thế giới vô hình không phải chỉ có trên trái đất.
Vượt ra ngoài trái đất, xa bên trên chúng ta, là những năng lượng vô hình
có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hành tinh.
Mặt trời.
Nó thiết yếu cho cuộc sống trên trái đất.
Từ một khoảng cách xa, nó cung cấp sự ấm áp và ánh sáng.
Hãy tiến gần,
đó là một lò lửa mảnh liệt, phun trào những cơn bão mặt trời.
Những cơn bão mà có thể gây ra sự tàn phá trên trái đất này,
với điện áp có khả năng quét sạch mọi hệ thống viễn thông và điện lực trên toàn thế giới.
Chúng ta đã biết một số thời điểm khi đó bão mặt trời được liên kết với
từ trường mảnh liệt của mặt trời,
nhưng chúng ta chưa bao giờ có thể thấy chúng kế bên
để hiểu chúng thế nào và tại sao.
[Trạm Không Gian Esrage, Thụy Điển]
Hiện giờ, ê kíp các nhà khoa học thông minh xuất chúng này đang hy vọng phóng thành công
chiếc kính thiên văn năng lượng mặt trời mạnh nhất thế giới.
Và họ đang làm như thế để có thể có được những hình ảnh
mà điều kiện thông thường không thể thấy được.
Một vết nhỏ của mặt trời cách xa chúng ta 93 dặm.
[Giáo sư Manfred Schussler] Chúng tôi đang nâng cái giỏ với quả khí cầu bên trên
đưa chúng ta đến 1 lãnh vực khoa học mới
nhìn vào cấu trúc tinh vi của bề mặt mặt trời.
Cho đến giờ, về một ý nghĩa nào đó, nó vẫn vô hình đối với những công cụ khác của chúng ta.
Chúng ta đã đợi hàng năm trời khoảnh khắc này.
Bây giờ, điều khiện phóng lên đã hoàn hảo.
Quả khí cầu được bơm đầy khí helium.
[OK Geoffrey, hãy để tôi có quả khí cầu]
85 triệu đô la thiết bị và chỉ duy nhất 1 lần phóng đi.
Được rồi, không có áp lực gió.
Góc phóng cần thẳng đứng chính xác.
[Tiếng vỗ tay].
Tuyệt vời !
Quả khí cầu 6 mẫu (Anh) bay lên thành công, bốc lên với tốc độ 1.000 bộ 1 phút.
Mặt trời mọc, hay lắm!
Tôi nghĩ ông ấy rất hài lòng.
Quả khí cầu phải chịu đựng được nhiệt độ thấp hơn âm 90 độ C
khi nó đi xuyên qua thượng tầng khí quyển của trái đất
đi vào rìa của vũ trụ.
Hệ thống định vị phải chính xác cao, tia ngắm chính xác
và chung quy nó được coi như là phần quan trọng nhất của kính thiên văn
và nếu chiếu nó vào những cây kia,
cách xa vài trăm mét, nó có thể tập trung tiêu điểm vào 1 lá thông.
Người ta cho rằng khu vực từ trường mạnh nhất của mặt trời...
...nằm ở những vết mặt trời - những vùng đen ở đây.
Nhưng kính thiên văn cho thấy điều gì đó rất bất ngờ.
Hoạt động từ trường mạnh nhất không phải ở những vết trên mặt trời,
mà nấp trong các khe hở của luồng khí plasma của mặt trời.
Những đốm sáng trắng nhỏ có một từ trường cao hơn
bất kỳ nơi nào khác trên mặt trời.
Và chỉ đến bây giờ họ mới có thể nhìn thấy chúng.
Bằng cách khám phá những từ trường mới này, các nhà khoa học đang tiếp cận
kiến thức về sức mạnh hủy diệt của các cơn bão mặt trời.
Nhưng nếu như những cấu trúc nhỏ hơn của mặt trời có thể thay đổi cả thế giới của chúng ta
ở đây trên trái đất, thế giới vi mô cũng có cùng một sức mạnh.
Tuy nhiên sức mạnh này không phá vỡ hành tinh mà hỗ trợ nó.
Vâng, đôi khi bạn đã bất chấp sức mạnh của thiên nhiên để tận hưởng
niềm vui thích của bờ biển Anh quốc.
Nhưng có bao giờ bạn dừng lại để nghĩ rằng những gì bên cạnh chúng ta,
khi chúng ta kề bên biển? Chúng ta hãy có một cái nhìn.
Vâng, tốt, nó trông có vẻ khác trống rỗng.
Thật ra, ẩn giấu trong biển là một sự rộng lớn, giàu có, một năng lượng thống trị
của sự sống trên trái đất, 1 điều thiết yếu cho hành tinh và sự sinh tồn của chúng ta.
Phiêu sinh vật.
Những sinh vật tí hon này, hầu như vô hình đối với chúng ta,
là 1 vũ trụ của các hình thức sống đáng ngạc nhiên.
Tất cả sự sống trên hành tinh đều phụ thuộc vào chúng.
Phiều sinh vật cung cấp 50% oxy chúng ta hít thở.
Và chúng ta nhận thức rằng chúng có lẽ đóng 1 vai trò
thậm chí quan trọng hơn nữa.
Suốt trong đại dương, cá đang dần biến mất từ những vùng biển của chúng tôi.
Số lượng cá thu và cá tuyết, chúng ta ăn ngấu nghiến với khoai chiên đang giảm mạnh.
Giờ đây, máy quay camera và kỹ thuật mới cho phép chúng ta giải quyết
một phần của bí ẩn này.
Đối với 1 phiêu sinh vật bé nhỏ, đang bơi qua biển giống như
đang bơi khó nhọc trong mật đường.
Khi chúng bơi, chúng để lại một lằn phía sau chúng...
giống như dấu chân trên tuyết.
Loài cá lớn hơn sử dụng những lằn này như là nhà dọn bữa ăn cho chúng.
Nhưng vài nơi, biển có vẻ trở nên ấm áp hơn
và sự thay đổi ngay chỉ 1 độ cũng ảnh hưởng đến loài phiêu sinh vật này.
Nước ấm hơn thì loảng hơn và lằn dấu theo sau không còn duy trì lâu nữa.
Điều đó làm các cá lớn khó khăn hơn trong việc bắt mồi.
Bằng cách nhìn vào thế giới vi mô này,
chúng ta đã khám phá ra điều gì khác nữa.
Trong nước biển ấm hơn, một loài phiêu sinh vật khác phát triển mạnh.
Một loài nhanh hơn, nhanh hơn nhiều.
Những loài phiêu sinh vật siêu nhanh có thể di chuyển khoảng cách 500 lần chiều dài cơ thể 1 giây,
mà giống như chúng ta du lịch gần bằng 2.000 dậm 1 giờ.
Điều đó là tin xấu cho loài cá ăn chúng.
Loài cá như cá thu và cá tuyết đang giảm xuống nhanh.
Nhìn vào thế giới vi mô của sự sống ta đã tìm ra câu trả lời
đối với sự bí ẩn và đã cho chúng ta biết nó quan trọng như thế nào
để không bao giờ đánh mất cách nhìn vào hình ảnh nhỏ hơn.
Những sinh vật này sống trong đại dương có lẽ vô hình đối với mắt thường
nhưng sự tồn tại của chúng là vấn đề sống còn đối với sự tồn tại của sự sống trên hành tinh.
Hãy tưởng tượng nếu chúng ta có thể nhìn thấy tất cả thế giới vi mô vô hình này,
sống động và tất cả đều chung quanh ta.
Sức mạnh tiềm ẩn của 1 bông tuyết.
Những thiết kế ẩn giấu của thiên nhiên.
Cái nhìn vào sự vô hình, nó làm thay đổi tư duy của chúng ta.
Subtitles by: Red Bee Media Ltd. E-mail: subtitling@bbc.co.uk
Dịch bởi: cadtran hdvietnam cadtran2208@gmail.com